Blog · Afet

Depreme Hazırlık: Ev Güvenliği, Çanta ve Tahliye Planı

24 Mayıs 2026·8 dk okuma·Afet

Türkiye, dünyanın en aktif deprem kuşaklarından birinde yer almaktadır. Özellikle Ege ve Marmara bölgelerinde, tarihsel ve güncel veriler yüksek sismik aktiviteye işaret etmektedir. Bu gerçek göz önüne alındığında depreme hazırlık bir seçenek değil, zorunluluktur. Bu rehber; ev içi güvenlik önlemlerini, deprem çantası içeriğini, tahliye planını ve deprem anında-sonrasında yapılacakları AFAD kaynaklarına dayalı olarak özetlemektedir.

Bu rehber genel hazırlık bilgisi sunmaktadır. Güncel ve yetkili bilgi için AFAD'ın (afad.gov.tr) resmi yayınlarını takip ediniz.

Türkiye'de Deprem Riski

Türkiye'nin tektonik yapısı, kuzeyden Kuzey Anadolu Fay Hattı, doğudan Doğu Anadolu Fay Hattı ve batıdan Ege genişleme zonuyla şekillenmiştir. Bu durum Türkiye'nin büyük bölümünü, özellikle de Marmara, Ege, Doğu Anadolu ve Akdeniz kuşaklarını deprem açısından yüksek riskli kılmaktadır.

İzmir, Ege'nin aktif tektonik ortamında yer alır. Ekim 2020'deki deprem; Seferihisar açıklarında gelişmiş, şehirde ciddi yapısal hasara ve can kayıplarına neden olmuştur. Güncel fay hattı haritaları için MTA Genel Müdürlüğü (mta.gov.tr) kaynakları incelenmelidir.

Ev İçi Güvenlik Önlemleri

Deprem sırasında yaralanmaların büyük bölümü düşen eşyalardan kaynaklanır. Ev içinde alınabilecek basit önlemler:

Kitaplık, dolap ve büyük mobilyaları duvara sabitleyin
Ağır dekoratif eşyaları yüksek raflardan kaldırın
Su ısıtıcısını ve doğalgaz tesisatını periyodik olarak kontrol ettirin
Elektrik ve gaz panosunun yerini öğrenin; kapama yöntemini bilin
Yangın söndürücünün bakımını yaptırın ve erişilebilir yerde tutun
Yatak odanızda el feneri, terlik ve küçük bir ilk yardım kiti bulundurun (çoğu yaralanma deprem sonrası hareket sırasında olur)

Deprem Çantası

AFAD, acil durumlarda en az 72 saatlik (3 günlük) bağımsız yaşamı destekleyecek bir çanta hazırlanmasını önermektedir. Temel içerik:

Su: Kişi başı günlük en az 2 litre (3 gün)
Gıda: Pişirme gerektirmeyen, uzun ömürlü (konserve, enerji barı, kuru meyve)
İlk yardım: Yara bandı, steril gazlı bez, antiseptik, makas, eldiven
El feneri + yedek pil (ya da krank/solar feneri)
Düdük: Enkaz altında ses çıkarmak için
Powerbank ve şarj kablosu
Nakit para (ödeme sistemleri çalışmayabilir)
Önemli belgeler: Nüfus cüzdanı fotokopisi, sigorta, tapu, sağlık bilgileri
Kişisel ilaçlar (en az 7 günlük stok)
Battaniye veya termal folyo: Isı kaybını önler
Hijyen malzemeleri: Islak mendil, el dezenfektanı, maske

Çantayı kolayca ulaşılabilecek bir yerde tutun ve yılda en az bir kez içeriği kontrol edin; su ve ilaçların son kullanma tarihlerini güncelleyin.

Tahliye Planı

Acil durum planı, sarsıntı sırasında değil öncesinde yapılır. Temel adımlar:

Evinizin en güvenli noktalarını belirleyin (sağlam masa altı, iç duvar köşeleri)
Toplanma noktasını aile bireyleriyle paylaşın; hem mahalle içi hem uzak buluşma noktası belirleyin
Bölgenizdeki resmi toplanma alanını AFAD'dan öğrenin ve kaydedin
Aile üyelerinin iletişim bilgilerini ve bir yakınızın telefon numarasını kâğıda yazın
Engelli veya yaşlı aile bireyleri için özel tahliye ihtiyaçlarını planlayın

Deprem Sırasında: ÇKT (Çök-Kapan-Tutun)

AFAD'ın önerdiği temel pozisyon ÇKT'dir:

Çök: Ellerin ve dizlerin üzerine çömel
Kapan: Başını ve boynunu kollarınla koru; mümkünse sağlam bir masanın veya mobilyanın yanına geç
Tutun: Sarsıntı bitene kadar yerinizde kalın, hareket etmeyin

Yapılmaması gerekenler:

Sarsıntı sırasında koşmak veya merdivenlere çıkmak
Asansörü kullanmak
Pencere veya balkon yakınında durmak
"Hayat üçgeni" arayışıyla büyük mobilyaların yanına yönelmek (ÇKT daha güvenlidir)

Deprem Sonrasında

Sarsıntı durduktan sonra:

Artçı sarsıntılara karşı binanızı kontrol etmeden dışarı çıkın
Gaz kokusu varsa elektrik anahtarına ve açık aleve dokunmayın; pencere açın ve binayı terk edin
Hasar görmüş binalara girmeyin
112 veya 122'yi arayın; hatlar meşgulse kısa mesaj atın
Bölgenizdeki resmi toplanma alanına gidin ve yetkililerin yönlendirmelerini bekleyin

AFAD Kaynakları

AFAD (Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı), Türkiye'de afet hazırlık ve müdahale koordinasyonunu yürüten kamu kurumudur. Ücretsiz olarak sunulan kaynaklar:

afad.gov.tr — deprem hazırlık broşürleri, eğitim videoları
İl bazında toplanma alanı listesi
Deprem tatbikatı takvimi ve katılım bilgileri
122 — AFAD acil hattı
112 — Sağlık, itfaiye ve güvenlik entegre acil hattı

İzmir için deprem riski ve fay hatları hakkında ek bilgi için: İzmir Rehberi: Coğrafya, İklim ve İlçeler

Sıkça Sorulan Sorular

İzmir Canlı Veri Platformu · Soru & Cevap

Deprem çantasında neler bulunmalı?+

AFAD'ın önerilerine göre deprem çantasında şunlar bulunmalıdır: içme suyu (kişi başı en az 3 günlük), uzun ömürlü gıda, ilk yardım malzemeleri, el feneri ve yedek pil, düdük, ıslak mendil ve hijyen malzemeleri, önemli belgelerin fotokopileri, yedek ilaçlar, battaniye veya termal örtü, şarj edilmiş powerbank ve nakit para. Çanta düzenli aralıklarla (yılda en az bir kez) kontrol edilmelidir.

Deprem sırasında ne yapmalı?+

İçerideyseniz: çök-kapan-tutun (ÇKT) pozisyonunu alın — diz çökün, başınızı kollarınızla koruyun, sağlam bir masa veya mobilyanın yanına geçin. Sarsıntı geçene kadar hareket etmeyin. Dışarıdaysanız açık alana geçin, binaların, elektrik direklerinin ve ağaçların uzağında durun. Asansör kullanmayın, merdivenlere koşmayın.

Toplanma alanı nedir ve nasıl bulunur?+

Toplanma alanları, deprem sonrasında hasar görmüş binalardan tahliye edilen kişilerin güvenle bir araya geleceği, önceden belirlenen açık alanlardır. Genellikle park, okul bahçesi veya geniş meydanlar olarak belirlenir. Bölgenizdeki toplanma alanını AFAD'ın resmi web sitesinden veya yaşadığınız ilin AFAD il müdürlüğünden öğrenebilirsiniz.

Deprem sonrasında ne yapılmamalı?+

Deprem sonrasında hasar görmüş binalara kesinlikle girilmemeli; artçı sarsıntılara karşı açık alanda kalınmalı; gaz kokusu varsa elektrik anahtarına dokunulmamalı ve açık alev yakılmamalıdır. Cep telefonu hatları meşgul olabileceğinden kısa mesajları tercih edin; acil aramalar için 112'yi arayın.

AFAD'ın acil hattı ve kaynakları nedir?+

AFAD (Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı), Türkiye'de afet yönetiminin koordinasyonunu yürütür. Acil durumlarda 122 (AFAD acil hattı) aranabilir. afad.gov.tr üzerinden deprem hazırlık broşürleri, risk haritaları ve il bazında toplanma alanı bilgilerine ücretsiz erişilebilir.

İzmir neden deprem açısından riskli bir şehir?+

İzmir, Ege'nin tektonik açıdan aktif bölgesinde yer alır. Kuzey Anadolu Fay Hattı'na ek olarak Ege içinde de aktif fay sistemleri bulunmaktadır. Ekim 2020'de yaşanan deprem, Seferihisar açıklarında gelişmiş ve şehirde ciddi hasar ile can kayıplarına yol açmıştır. Fay hatlarının güncel haritası için Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) kaynakları takip edilebilir.

İlgili yazılar

Hava