Blog · Hava

Hava Kalitesi İndeksi (AKİ) Nedir? Renk Skalası ve Anlamları

20 Mayıs 2026·5 dk okuma·Hava

Hava Kalitesi İndeksi (AKİ), havadaki kirletici miktarlarını tek bir sayıya indirgeyerek günlük hava kalitesini sınıflandıran bir ölçektir. Amerika Birleşik Devletleri Çevre Koruma Ajansı (EPA) tarafından geliştirilen bu sistem; Türkiye dahil pek çok ülke tarafından benimsenmiş ve T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından da kullanılmaktadır.

AKİ hangi kirleticileri ölçer?

AKİ; havadaki şu kirleticilerin ölçüm değerlerini birleştirerek hesaplanır:

PM10 (10 mikrometre ve altı partikül madde)
PM2.5 (2.5 mikrometre ve altı ince partikül madde)
Ozon (O₃)
Azot dioksit (NO₂)
Kükürt dioksit (SO₂)
Karbon monoksit (CO)

Bir noktada bu kirleticilerden hangisi en yüksek alt-indekse sahipse, toplam AKİ değeri de o değere eşit kabul edilir. Yani AKİ tek bir kirleticinin değil, en kötü durumdaki kirleticinin temsilidir.

AKİ skalası ve renkleri

Tüm dünyada genel kabul gören AKİ skalası 6 kategoriden oluşur:

AKİ değeri	Kategori	Renk
0–50	İyi	Yeşil
51–100	Orta	Sarı
101–150	Hassas gruplar için sağlıksız	Turuncu
151–200	Sağlıksız	Kırmızı
201–300	Çok sağlıksız	Mor
301+	Tehlikeli	Bordo

Sağlık etkileri

0–50 (İyi): Hava kalitesi normaldir, halk için risk yok denecek kadar düşüktür.

51–100 (Orta): Genel nüfus için kabul edilebilir seviyededir; çok hassas bireyler hafif rahatsızlık yaşayabilir.

101–150 (Hassas gruplar): Astım, kalp ve akciğer hastaları, çocuklar ve yaşlılar uzun süreli açık hava aktivitelerini azaltmalıdır.

151–200 (Sağlıksız): Herkes için sağlık riskleri artmaya başlar. Hassas gruplar dış mekanda yoğun aktiviteden kaçınmalıdır.

201–300 (Çok sağlıksız): Sağlık uyarısı seviyesi. Herkes dış mekan aktivitelerini sınırlamalıdır.

301 ve üzeri (Tehlikeli): Acil sağlık uyarısı; herkes kapalı alanda kalmalı, gerekirse maske kullanmalıdır.

Hava kalitesi nasıl ölçülür?

Türkiye'de hava kalitesi ölçümleri, Çevre Bakanlığı'na bağlı sürekli hava kalitesi izleme istasyonlarında gerçek zamanlı olarak yapılır. Veriler kamuya açık olarak yayınlanır ve nokta35 gibi platformlar bu verileri vatandaşa daha sade bir arayüzle sunar.

Sonuç

AKİ; havayı solunması güvenli olup olmadığını anlamak için pratik bir araçtır. Özellikle hassas gruplar (çocuklar, yaşlılar, astım veya kalp hastaları) günlük plan yaparken AKİ değerini ve rengini takip etmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

İzmir Canlı Veri Platformu · Soru & Cevap

Hava Kalitesi İndeksi (AKİ) nedir?+

AKİ, havadaki kirleticilerin (PM10, PM2.5, NO₂, O₃, SO₂, CO) ölçüm değerlerini tek bir sayıya indirgeyerek günlük hava kalitesini sınıflandıran küresel bir ölçektir. 0 ile 500 arası bir değer ve standart renk skalası ile gösterilir.

AKİ değeri 100 ne anlama gelir?+

100 değeri, hava kalitesinin 'Orta' kategorisinin üst sınırıdır ve sarı ile temsil edilir. Genel nüfus için kabul edilebilir seviyededir; ancak çok hassas bireyler (astım hastaları, çocuklar, yaşlılar) hafif rahatsızlık hissedebilir.

AKİ kaç kategoriye ayrılır?+

AKİ 6 kategoriye ayrılır: 0–50 İyi (yeşil), 51–100 Orta (sarı), 101–150 Hassas Gruplar İçin Sağlıksız (turuncu), 151–200 Sağlıksız (kırmızı), 201–300 Çok Sağlıksız (mor), 301 ve üzeri Tehlikeli (bordo).

AKİ değerini en çok hangi kirletici belirler?+

Tek bir kirletici değil; o noktada en yüksek alt-indekse sahip kirletici belirler. Yani PM2.5, NO₂, O₃ gibi kirleticilerin her birinin alt-indeksi ayrıca hesaplanır ve en kötü olan AKİ'nin nihai değeri olur.

AKİ verisi Türkiye'de nereden alınır?+

Türkiye'de hava kalitesi ölçümleri T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na bağlı sürekli hava kalitesi izleme istasyonlarında yapılır. Ölçüm verileri kamuya açık olarak gerçek zamanlı yayınlanır.

İlgili yazılar

Ulaşım