Blog · Şehir

İmar Durumu Nedir? Nasıl Sorgulanır ve Yorumlanır?

24 Mayıs 2026·5 dk okuma·Şehir

Bir arsa alırken, ev satın almadan önce ya da bina izni isterken en kritik belge imar durumudur. Parselin kaç katlı bina kabul ettiğini, ne kadar alan inşa edilebileceğini ve hangi işleve izin verildiğini belirler. Bu yazıda imar durumunu nasıl okuyacağınızı adım adım açıklıyoruz.

Şehir planlaması ve imar sistemi hakkında genel bilgi için: Şehir Planlaması Nedir? İmar, Kentsel Rant ve Dönüşüm

İmar Durumu Belgesi Nedir?

İmar durumu belgesi (imar çapı), belirli bir parselde geçerli uygulama imar planı hükümlerini özetleyen resmi belgedir. İçerdiği temel bilgiler:

Parselin ada ve parsel numarası, yüzölçümü
Yapı kullanım amacı (konut, ticaret, karma, sanayi vb.)
TAKS (Taban Alanı Katsayısı)
KAKS / Emsal (Kat Alanı Katsayısı)
İzin verilen maksimum kat sayısı
Çekme mesafeleri (komşu, ön, arka cepheler)
Plan notu referansları (özel koşullar)

Temel Parametreler

TAKS: Taban Alanı Katsayısı

Yapının zemin katının parsel alanına oranıdır. TAKS: 0,40 yazıyorsa, 1000 m² parselde bina tabanı en fazla 400 m² olabilir. Kalan alan bahçe, otopark veya yeşil alan olarak kalır.

KAKS / Emsal

Toplam inşaat alanının (kat alanları toplamı) parsel alanına oranıdır. KAKS: 1,50 olan 1000 m² parselde toplam inşaat alanı 1500 m²'yi geçemez. Kat sayısı ile TAKS birlikte uygulanır; ikisi de kısıtlayıcıdır.

Kat Adedi

Bazı planlarda sabit kat adedi belirtilir (örn. "en fazla 5 kat"), bazılarında yalnızca KAKS sınırı uygulanır. KAKS ve kat adedi birlikte değerlendirilmelidir.

Çekme Mesafeleri

Bina cephesinin komşu parsel sınırına, yola ve arka bahçeye olan minimum uzaklığını belirler. Yangın güvenliği, havalandırma ve gün ışığından yararlanma gibi kentsel kalite hedefleri için uygulanır.

İmar Kullanım Türleri

Konut alanı (A, B, C grubu vb.): Yoğunluk kademesine göre ayrılır; A en düşük, C en yüksek yoğunluktur
Ticaret alanı: Zemin katta ticari kullanım zorunlu veya serbest
Karma konut+ticaret: Alt katlarda ticaret, üst katlarda konut
Sanayi alanı: Konut ve ticaret yasaktır
Kamusal alan: Okul, sağlık, park, dini tesis rezervleri — özel yapılaşmaya kapalı
Tarım dışı kullanım kısıtlı alan: Yapılaşma koşulları oldukça sınırlı

İmar Durumu Nasıl Sorgulanır?

İki temel yol vardır:

İlçe belediyesi imar müdürlüğü: Ada ve parsel numarasıyla yazılı başvuru yapılarak resmi imar durumu belgesi alınır. Bazı belediyeler bu hizmeti çevrimiçi sunmaktadır.
e-Devlet (turkiye.gov.tr): "İmar Durumu Sorgulama" servisi üzerinden tapu bilgileriyle sorgulama yapılabilir.

Haritalı imar planını görüntülemek için belediyenin CBS (Coğrafi Bilgi Sistemi) portali kullanılabilir; ancak resmi başvuru için belge almak gerekir.

İmar Planına İtiraz

Yeni imar planı veya plan değişikliği askıya çıktığında, askı süresi (genellikle 30 gün) boyunca ilgili belediye müdürlüğüne yazılı itiraz yapılabilir. İtiraz belediye meclisince değerlendirilir. Meclis kararına karşı idare mahkemesinde iptal davası açılması da mümkündür.

Kentsel dönüşüm ve yapı güvenliği süreçleri için: Kentsel Dönüşüm Nedir? Hak ve Yükümlülükler

Sıkça Sorulan Sorular

İzmir Canlı Veri Platformu · Soru & Cevap

İmar durumu nedir?+

İmar durumu (imar çapı), bir taşınmazın bulunduğu parselde ne tür, ne büyüklükte ve kaç katlı yapı inşa edilebileceğini düzenleyen resmi belgedir. Uygulama imar planı hükümleri doğrultusunda hazırlanır; ilçe belediyesi tarafından düzenlenir.

TAKS ve KAKS (emsal) nedir?+

TAKS (Taban Alanı Katsayısı), yapının zemin ayak izinin parsel alanına oranıdır. TAKS: 0,40 ise parselin en fazla yüzde 40'ı bina tabanıyla kaplanabilir. KAKS (Kat Alanı Katsayısı) ya da emsal ise toplam inşaat alanının parsel alanına oranıdır. KAKS: 2,00 olan 500 m² bir parselde toplam 1000 m² inşaat alanı kullanılabilir.

İmar durumu nasıl sorgulanır?+

İlçe belediyesine ada ve parsel numarasıyla başvurarak imar durumu belgesi alınabilir. e-Devlet (turkiye.gov.tr) üzerinden de tapu bilgileriyle imar durumu sorgulanabilir. Ayrıca Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) portalları üzerinden imar planı görüntülenebilir; ancak resmi belge için belediyeye başvuru gerekir.

İmar planına itiraz edilebilir mi?+

Evet. Yeni yapılan veya değiştirilen imar planları askı sürecine çıkar; bu süre içinde (genellikle 30 gün) vatandaşlar yazılı itiraz hakkına sahiptir. İtiraz ilgili belediye meclisince değerlendirilir. Karara karşı idare mahkemesinde iptal davası da açılabilir.

Farklı imar kullanım türleri nelerdir?+

Konut alanı (K, A, B, C gibi yoğunluk dereceleri), ticaret alanı, konut+ticaret karma alan, sanayi, turizm tesis alanı, kamusal alan (okul, hastane, park rezervi) ve tarım alanı (yapılaşma kısıtlı) temel imar kullanım türleridir. Her tür farklı yapılaşma koşullarını kapsar.

İlgili yazılar

Hava